Accolta
Accolta Cap'articulu Interviste Attualità Cultura Crunichette Sport Lingua


Articulu di u numaru 1, ferraghju di u 2007


Ùn Firmassi à u 5 di ferraghju



Fù l’epica paolina, un soffiu di libertà, d’intrapresa, d’imaginazioni à u puteri. Quantu sò stati i Corsi chì, lascendu altrò situazioni di primura, sò vultati da participà à a mossa. À u serviziu di u populu. Era tuttu da fà. Ma era larga a via da ch’ellu pudissi, l’omu corsu, intraprenda à u livellu di u so geniu. Era tandu, a Corsica, un fanali pà tanti populi suttumessi. Ritruvà in a cultura u so veculu carnali di u Maditarraniu ; arricchì u so essa di tamanta apartura, di tutti i scambii.

È po, pà stu populu, u soli s’hè ammantatu. Un niulu di focu è di sangui s’hè postu nantu à issa tarra. Era finita l’epica paolina. Un invasori, più sanguinariu ancu – chì più orgugliosu è più putenti – ch’è l’anzianu, s’impatrunì di l’isula. Pontu novu carriendu un fiumu di sangui si carriava ogni spiranza. Sdirradicà, non solu un ansciu di libartà ma ogni cennu di a so manera d’essa di stu populu.

È què durò è durò.

Ci volsi ad aspittà u Riacquistu da ch’è tutta una generazioni si pisessi da pugna di strappà i cateni. L’avanzata fù trimenda. A cultura feci da capimachja. Tistimonii d’una vulintà eterna d’essa sè stessu, omi è donni ani missu in bullori a rivindicazioni.

Da duva isciani tutti sti pueta, sti storichi, sti artighjani, agricultori è tanti altri creatori ? L’università apria dopu à dui seculi. Micca affattu com’ella era sunniata, ma era !

Dapoi, à u riacquistu, li sò vinuti calchì capelli bianchi. A cultura s’hè spapersa in milli ramelli chì, à casu, sboccani nantu à n’importa chì. U soffiu s’hè sfiatatu. Induv’hè quilla mossa ?

Oghji a cilibrazioni di a morti di u Babbu, dui seculi fà, sarà – si spera – u sveghju di i ginirazioni di dopu à u riacquistu. I manifestazioni sarani numarosi è, si pudaria pinsà, mai à bastanza, ma ! Ma, ramintendu unu di i nostri pruverbii « passata a festa sminticatu u santu », chì ni sarà dumani ? Manifestazioni chì, ùn suminendu, lasciarani l’aghja diserta senza tribbiera da vena ?

Ritruvendu l’audacia di l’annati 70 bisogna d’andà al dilà. L’Auropa ci tendi i bracci. Sarà ghjà chì sta chjusura di dui seculi è più avissi fattu nascia in noi a brama, a vulintà di firmacci darettu à i nostri costi, in la citatella ? Essa una righjoni d’Auropa, ammaistrendu di cuncertu cù issi altri rughjoni, u nostru distinu. Rompa i mintalità di a chjusura da aprasi à stu terzu millenniu. Fà di Ponti novu, centu nuvelli Ponti novi, centu verghi ver di u Maditarraniu è l’Auropa. A grandi rivincita d’una disfatta. Eccu un nuvellu cantieri ch’ella devi apra a cultura, unu di i so ingaghjamenti sulenni in st’annata 2007. Ùn mora più ma campà cù u stessu spiritu ch’è tandu. Devi essa a cultura rivuluzioni, laburatoriu d’idei novi, d’apartura ; u so scopu ùn hè micca di sudesfà u populu ma allargà a so menti, fà crescia i so ambizioni, bugallu sempri più ver di l’avvena, una manera d’essa sè stessu cù l’altri, dà capu à i impegni di stu mondu in mutazioni. Sò i radichi à bastanza fondi da ùn tema stu viaghju, scopra l’altri hè scoprasi sè stessu.

Devi movi a cultura una cartula pà l’avvena di u nostru populu, ghjuramentu d’avviassi sempri nantu à i passi di Pasquale Paoli, luttà sempri pà un populu chì ùn voli mora, aprasi à u mondu com’ellu a feci ellu.

Lisandru BASSANI