Fù l’epica paolina, un soffiu di libertà, d’intrapresa,
d’imaginazioni à u puteri. Quantu
sò stati i Corsi chì, lascendu altrò situazioni
di primura, sò vultati da participà à a mossa.
À u serviziu di u populu. Era tuttu da fà. Ma era
larga a via da ch’ellu pudissi, l’omu corsu, intraprenda
à u livellu di u so geniu. Era tandu, a
Corsica, un fanali pà tanti populi suttumessi.
Ritruvà in a cultura u so veculu carnali di u
Maditarraniu ; arricchì u so essa di tamanta apartura,
di tutti i scambii.
È po, pà stu populu, u soli s’hè ammantatu. Un
niulu di focu è di sangui s’hè postu nantu à issa
tarra. Era finita l’epica paolina. Un invasori, più
sanguinariu ancu – chì più orgugliosu è più
putenti – ch’è l’anzianu, s’impatrunì di l’isula.
Pontu novu carriendu un fiumu di sangui si carriava
ogni spiranza. Sdirradicà, non solu un ansciu
di libartà ma ogni cennu di a so manera d’essa
di stu populu.
È què durò è durò.
Ci volsi ad aspittà u Riacquistu da ch’è tutta una
generazioni si pisessi da pugna di strappà i cateni.
L’avanzata fù trimenda. A cultura feci da capimachja.
Tistimonii d’una vulintà eterna d’essa sè
stessu, omi è donni ani missu in bullori a rivindicazioni.
Da duva isciani tutti sti pueta, sti storichi,
sti artighjani, agricultori è tanti altri creatori ?
L’università apria dopu à dui seculi. Micca affattu
com’ella era sunniata, ma era !
Dapoi, à u riacquistu, li sò vinuti calchì capelli
bianchi. A cultura s’hè spapersa in milli ramelli
chì, à casu, sboccani nantu à n’importa chì. U soffiu
s’hè sfiatatu. Induv’hè quilla mossa ?
Oghji a cilibrazioni di a morti di u Babbu, dui
seculi fà, sarà – si spera – u sveghju di i ginirazioni
di dopu à u riacquistu. I manifestazioni
sarani numarosi è, si pudaria pinsà, mai à bastanza,
ma ! Ma, ramintendu unu di i nostri pruverbii
« passata a festa sminticatu u santu », chì
ni sarà dumani ? Manifestazioni chì, ùn suminendu,
lasciarani l’aghja diserta senza tribbiera da
vena ?
Ritruvendu l’audacia di l’annati 70 bisogna
d’andà al dilà. L’Auropa ci tendi i bracci. Sarà
ghjà chì sta chjusura di dui seculi è più avissi fattu
nascia in noi a brama, a vulintà di firmacci darettu
à i nostri costi, in la citatella ? Essa una righjoni
d’Auropa, ammaistrendu di cuncertu cù issi altri
rughjoni, u nostru distinu. Rompa i mintalità di a
chjusura da aprasi à stu terzu millenniu. Fà di
Ponti novu, centu nuvelli Ponti novi, centu verghi
ver di u Maditarraniu è l’Auropa. A grandi rivincita
d’una disfatta. Eccu un nuvellu cantieri
ch’ella devi apra a cultura, unu di i so ingaghjamenti
sulenni in st’annata 2007. Ùn mora più ma
campà cù u stessu spiritu ch’è tandu. Devi essa a
cultura rivuluzioni, laburatoriu d’idei novi,
d’apartura ; u so scopu ùn hè micca di sudesfà u
populu ma allargà a so menti, fà crescia i so ambizioni,
bugallu sempri più ver di l’avvena, una
manera d’essa sè stessu cù l’altri, dà capu à i
impegni di stu mondu in mutazioni. Sò i radichi à
bastanza fondi da ùn tema stu viaghju, scopra l’altri
hè scoprasi sè stessu.
Devi movi a cultura una cartula pà l’avvena di u
nostru populu, ghjuramentu d’avviassi sempri
nantu à i passi di Pasquale Paoli, luttà sempri pà
un populu chì ùn voli mora, aprasi à u mondu
com’ellu a feci ellu.
Lisandru BASSANI